Review tiêu cực, “bóc phốt”, so sánh với đối thủ: nói thế nào cho đúng

Review tiêu cực là một phần bình thường của thương mại, và người mua có quyền kể lại trải nghiệm của mình. Rắc rối bắt đầu khi lời kể chuyển thành lời kết tội, khi người viết là đối thủ cạnh tranh, hoặc khi bài đăng được dùng để mặc cả.

Tóm tắt nhanh

• Kể sự việc có thật, có bằng chứng: được. Gán cho người khác một tội danh: có thể thành vu khống.
• Đang bán hàng cạnh tranh mà chê hoặc so sánh với đối thủ: phải chứng minh được.
• Dọa đăng hoặc không gỡ bài trừ khi được trả tiền: có dấu hiệu của tội cưỡng đoạt tài sản.
• Không công khai thông tin cá nhân của người khác trong bài đăng.

Ranh giới 1: Vu khống và xúc phạm

Bộ luật Hình sự quy định tội làm nhục người khác và tội vu khống, tức bịa đặt hoặc loan truyền điều biết rõ là sai sự thật về người khác. Bộ luật Dân sự quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm; người bị thông tin sai ảnh hưởng có quyền yêu cầu bác bỏ, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường.

• Có rủi ro: “shop X là lừa đảo”, “thằng này là tội phạm”, kèm ảnh và số điện thoại.
• An toàn hơn: “Tôi đặt hàng ngày 5, đã chuyển khoản đủ, đến nay chưa nhận được hàng. Đây là tin nhắn trao đổi.”

Kết luận ai đó phạm tội là việc của cơ quan có thẩm quyền. Việc của bạn là kể đúng điều đã xảy ra.

Ranh giới 2: Khi bạn là đối thủ cạnh tranh

Luật Cạnh tranh cấm cung cấp thông tin không trung thực về doanh nghiệp khác làm ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng tài chính hoặc hoạt động kinh doanh của họ, và cấm so sánh hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa, dịch vụ cùng loại của doanh nghiệp khác mà không chứng minh được nội dung.

Nghị định 87/2026/NĐ-CP nêu hành vi quảng cáo xúc phạm uy tín, danh dự của tổ chức, cá nhân, và quảng cáo so sánh với sản phẩm cùng loại của người khác mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh.

Nếu bạn bán hàng cùng loại, cách an toàn là nói về sản phẩm của mình. Nếu vẫn muốn so sánh, hãy có tài liệu: kết quả kiểm nghiệm, hóa đơn, kết luận của cơ quan chức năng.

Nhận tiền của một nhãn hàng để “bóc phốt” đối thủ của họ cũng đặt bạn vào đúng vị trí này.

Ranh giới 3: Dọa đăng bài để đòi tiền

“Chuyển tiền thì mình gỡ bài”, “không bồi thường thì mình đăng clip”. Bộ luật Hình sự quy định tội cưỡng đoạt tài sản đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản.

Dù bạn có lý do bất bình chính đáng, đừng gắn việc đăng hay gỡ bài với một khoản tiền. Yêu cầu hoàn tiền hay bồi thường nên đi qua kênh khiếu nại.

Viết một bài review tiêu cực đúng cách

• Chỉ viết điều chính bạn trải qua, có ngày giờ và bằng chứng.
• Tách sự việc khỏi cảm xúc: sự việc trước, nhận xét sau.
• Không dùng từ ngữ hạ nhục, không chê ngoại hình, gia đình, đời tư.
• Che thông tin cá nhân của người khác trong ảnh chụp màn hình.
• Không kết luận thay cơ quan chức năng. Có thể nói “tôi đã trình báo”, “tôi đã khiếu nại lên sàn”.
• Cập nhật bài nếu bên kia đã xử lý.

Câu hỏi thường gặp

Tôi nói đúng sự thật thì có sao không? Kể lại sự việc có thật, có bằng chứng khác với việc gán cho người khác một tội danh.

Tôi chỉ chia sẻ lại bài của người khác? Loan truyền thông tin sai cũng nằm trong mô tả của hành vi vu khống. Nên kiểm tra nguồn trước khi chia sẻ.

Đọc thêm trong Cẩm nang

• “Bóc phốt”, gọi đích danh người khác là “lừa đảo”: ranh giới với vu khống và xúc phạm danh dự
• Review sản phẩm chưa từng dùng: quy định về giới thiệu khi chưa sử dụng, chưa hiểu rõ
• “Chuyển tiền thì gỡ bài”: dọa đăng phốt, review xấu để đòi tiền là cưỡng đoạt tài sản
• KOL, trang review “chịu trách nhiệm liên đới” khi thông tin sản phẩm sai: luật nói gì
• Quay lén phim chiếu rạp rồi đăng TikTok, “review” bằng nguyên cảnh phim: quy định cấm
• Review chê sản phẩm trung thực có bị kiện không: quyền góp ý của người tiêu dùng
• Chỉ chia sẻ lại bài “bóc phốt” sai sự thật: người chia sẻ có liên quan gì không