“Bóc phốt”, gọi đích danh người khác là “lừa đảo”: ranh giới với vu khống và xúc phạm danh dự

Nhận hàng không như quảng cáo, bị chặn tin nhắn, mất tiền cọc. Bực là thật, và muốn cảnh báo người khác cũng là chính đáng. Nhưng giữa “kể lại trải nghiệm” và “kết tội người khác” có một ranh giới pháp lý.

Quy định nói gì

Bộ luật Hình sự quy định tội làm nhục người khác và tội vu khống. Vu khống là bịa đặt hoặc loan truyền điều biết rõ là sai sự thật về người khác. Luật An ninh mạng 2025 (Điều 7) cũng cấm thông tin xúc phạm, vu khống trên không gian mạng.

Bộ luật Dân sự quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm. Người bị thông tin sai ảnh hưởng có quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó, yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.

Những câu hay gặp

• “Shop X là lừa đảo”, “thằng này là tội phạm”.
• Đăng ảnh, tên, số điện thoại của một người kèm lời kết tội.
• Kể lại tin đồn chưa kiểm chứng như một sự thật.
• Dùng từ ngữ hạ nhục: chê ngoại hình, gia đình, đời tư.

Cách nói an toàn hơn

• Kể sự việc đã xảy ra với bạn, kèm bằng chứng: “Tôi đặt ngày 5, chuyển khoản đủ, đến nay chưa nhận hàng, đây là tin nhắn”.
• Tránh kết luận thay cơ quan chức năng. Thay “là lừa đảo” bằng “tôi đã trình báo”, “đang bị nghi ngờ”, kèm nguồn.
• Không công khai thông tin cá nhân của người khác.
• Không dùng lời lẽ xúc phạm.

Câu hỏi thường gặp

Tôi nói đúng sự thật thì có sao không? Kể lại sự việc có thật, có bằng chứng khác với việc gán cho người khác một tội danh. Kết luận ai đó phạm tội là việc của cơ quan có thẩm quyền.

Tôi chỉ chia sẻ lại bài của người khác? Loan truyền một thông tin sai cũng nằm trong mô tả của hành vi vu khống. Nên kiểm tra nguồn trước khi chia sẻ.