Nội dung AI, deepfake, giọng đọc AI: khi nào phải gắn nhãn và gắn thế nào

Công cụ AI giúp một người làm được việc của cả ê-kíp: giọng đọc, người mẫu ảo, video minh họa. Luật Trí tuệ nhân tạo đặt ra một yêu cầu đơn giản cho những nội dung này: người xem phải biết đó là sản phẩm của AI khi có khả năng nhầm với thật.

Tóm tắt nhanh

• Nội dung AI mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật, hoặc tái hiện sự kiện thực tế: phải gắn nhãn dễ nhận biết.
• Nội dung AI có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực khi đưa ra công cộng: phải thông báo rõ.
• Nhãn có thể ghi ngay trên nội dung, ở tiêu đề, phần mô tả hoặc chú thích.
• Không dùng AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói của người khác nhằm lừa dối.

Quy định nói gì

Luật Trí tuệ nhân tạo quy định nội dung âm thanh, hình ảnh, video tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI nhằm mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế phải được gắn nhãn dễ nhận biết. Luật cũng yêu cầu thông báo rõ ràng khi cung cấp ra công cộng nội dung do AI tạo hoặc chỉnh sửa nếu có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực.

Luật cấm dùng yếu tố giả mạo hoặc mô phỏng người, sự kiện thật để lừa dối, thao túng nhận thức gây tổn hại nghiêm trọng. Luật An ninh mạng 2025 cấm sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật.

Những tình huống cần gắn nhãn

• Giọng đọc AI nghe như người thật trong video giới thiệu sản phẩm.
• Người mẫu ảo, KOL ảo trông như người thật.
• Ảnh “trước và sau” được AI tạo hoặc chỉnh sửa.
• Video tái hiện một sự việc có thật bằng hình ảnh AI.
• Lồng tiếng, ghép mặt một người thật vào nội dung họ không tham gia.

Gắn nhãn thế nào

Nghị định hướng dẫn cho phép ghi nhãn ngay trên nội dung, ở tiêu đề, phần mô tả hoặc chú thích. Trên thực tế, bạn nên làm hai lớp:

• Bật nhãn “nội dung do AI tạo” của nền tảng khi đăng.
• Ghi thêm một dòng trong caption: “Giọng đọc trong video do AI tạo”, “Hình ảnh minh họa tạo bằng AI”.

Nhãn cần dễ thấy. Một dòng chữ nhỏ ở cuối phần mô tả dài khó coi là dễ nhận biết.

Dùng mặt và giọng của người thật

Đây là phần rủi ro nhất. Ghép mặt, nhái giọng một người thật, dù là người nổi tiếng hay người thường, để họ “nói” điều họ không nói, là việc không nên làm khi chưa có sự đồng ý của họ, kể cả khi bạn có gắn nhãn. Nếu mục đích là để người xem tin rằng người đó thật sự khuyên dùng sản phẩm, đó là lừa dối.

Với giọng đọc, hãy dùng giọng tổng hợp có giấy phép cho phép dùng thương mại, hoặc giọng của chính bạn.

Ai phải gắn nhãn

Nghĩa vụ gắn nhãn áp dụng cho người dùng AI trong hoạt động nghề nghiệp, thương mại. Làm nội dung quảng cáo, bán hàng, xây kênh có thu nhập đều thuộc nhóm này. Dùng AI cho mục đích cá nhân, phi thương mại thì không thuộc diện đó.

Danh sách kiểm tra

• Nội dung có giọng, mặt hoặc hình ảnh do AI tạo không?
• Người xem có thể tưởng đó là người thật hoặc cảnh thật không?
• Đã bật nhãn của nền tảng và ghi rõ trong caption chưa?
• Có mô phỏng một người thật cụ thể không? Họ đã đồng ý chưa?

Câu hỏi thường gặp

Dùng AI viết kịch bản có phải gắn nhãn không? Quy định nói về âm thanh, hình ảnh, video mô phỏng người thật hoặc tái hiện sự kiện thật, và nội dung có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực. Văn bản do AI hỗ trợ soạn rồi bạn tự đọc không rơi vào mô tả đó.

Hình minh họa kiểu hoạt hình do AI vẽ thì sao? Hình rõ ràng không phải ảnh thật ít khả năng gây nhầm lẫn. Ghi chú nguồn tạo vẫn là cách làm minh bạch.

Đọc thêm trong Cẩm nang

• Deepfake giả mặt, giả giọng người thật để bán hàng: quy định trong Luật Trí tuệ nhân tạo
• Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ 1/3/2026: người làm nội dung cần biết gì
• Video AI mô phỏng người thật, tái hiện sự kiện thật: phải gắn nhãn dễ nhận biết
• Ảnh, bài viết, âm thanh do AI tạo có thể gây nhầm lẫn: nghĩa vụ thông báo rõ ràng
• Xóa watermark, nhãn “AI tạo” trên ảnh, video: hành vi bị cấm theo Luật Trí tuệ nhân tạo
• Hệ thống AI gây thiệt hại: ai phải bồi thường theo Luật Trí tuệ nhân tạo
• Giả giọng nói, hình ảnh người khác bằng AI: Luật An ninh mạng 2025 cấm thế nào