Quay người lạ ngoài đường rồi đăng lên mạng: quyền đối với hình ảnh nói gì

Phỏng vấn dạo, quay phản ứng của người lạ, chụp “outfit đẹp trên phố” hay quay một người đang gặp sự cố rồi bình luận. Nhiều video kiểu này thu hút hàng triệu lượt xem. Người xuất hiện trong video thì có thể chưa từng được hỏi ý kiến.

Quy định nói gì

Bộ luật Dân sự quy định cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình, và việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý. Dùng hình ảnh người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao, trừ khi các bên thỏa thuận khác.

Luật cũng nêu một số trường hợp không cần đồng ý, như hình ảnh được dùng vì lợi ích công cộng hoặc lấy từ các hoạt động công cộng (hội nghị, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật…), với điều kiện không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh. Việc dùng hình ảnh xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị nghiêm cấm.

Với trẻ em, Luật Trẻ em cấm công bố thông tin đời sống riêng tư khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ và của trẻ từ đủ 7 tuổi.

Những tình huống hay gặp

• Quay người lạ đang ngã, khóc, cãi nhau rồi đăng kèm lời chế giễu.
• Dùng video phỏng vấn dạo làm quảng cáo cho sản phẩm.
• Chụp người qua đường làm ảnh minh họa cho bài “cảnh báo” hoặc “bóc phốt”.

Nên làm gì

• Hỏi ý kiến và tốt nhất là có xác nhận (tin nhắn, video ghi lại lời đồng ý) trước khi đăng.
• Làm mờ mặt những người không đồng ý hoặc không liên quan.
• Không dùng hình ảnh người lạ trong nội dung quảng cáo khi chưa có thỏa thuận.
• Tránh quay, đăng người đang ở tình huống khó xử, dễ bị bêu riếu.

Câu hỏi thường gặp

Quay ở nơi công cộng thì tự do đúng không? Không hẳn. Ngoại lệ trong Bộ luật Dân sự gắn với hoạt động công cộng và không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm. Quay riêng một người để bình phẩm, chế giễu thì khác.

Người đó đã đồng ý quay, có cần hỏi lại khi dùng cho quảng cáo không? Nên hỏi lại, vì dùng cho mục đích thương mại là một mục đích khác và luật có quy định riêng về thù lao.