Cắt xén tác phẩm, không ghi tên tác giả: quyền nhân thân trong Luật Sở hữu trí tuệ

Đăng lại tranh minh họa nhưng cắt mất chữ ký, dùng đoạn thơ nhưng sửa vài câu cho hợp sản phẩm, chia sẻ ảnh mà không ghi tên người chụp. Nhiều người nghĩ đã xin phép hoặc không bán thì không sao. Luật Sở hữu trí tuệ còn bảo vệ một nhóm quyền riêng: quyền nhân thân.

Quy định nói gì

Luật Sở hữu trí tuệ quy định quyền nhân thân của tác giả gồm:

• Đặt tên cho tác phẩm.
• Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên khi tác phẩm được công bố, sử dụng.
• Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố.
• Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác xuyên tạc; không cho người khác sửa đổi, cắt xén tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

Ngay cả khi được dùng tác phẩm theo ngoại lệ (như trích dẫn hợp lý), người dùng vẫn phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc tác phẩm.

Những lỗi hay gặp

• Cắt chữ ký, watermark của họa sĩ, nhiếp ảnh gia.
• Sửa lời bài hát, câu thơ để quảng cáo sản phẩm.
• Ghi “nguồn: sưu tầm” thay vì tên tác giả.

Nên làm gì

• Giữ nguyên chữ ký, watermark; ghi tên tác giả rõ ràng.
• Muốn chỉnh sửa tác phẩm, hỏi ý kiến tác giả.
• Khi không tìm được tác giả, cân nhắc không dùng.

Câu hỏi thường gặp

Đã mua quyền sử dụng rồi thì được sửa thoải mái? Quyền tài sản có thể chuyển giao, nhưng quyền nhân thân như đứng tên, bảo vệ sự toàn vẹn gắn với tác giả. Hãy thỏa thuận rõ phạm vi chỉnh sửa trong hợp đồng.